دردی مبهم یا سوزشی که بین دو کتف حس می‌شود و بعد از چند ساعت کار پشت میز بیشتر می‌شود، یکی از مشکلاتی است که برای بیماران ممکن است رخ دهد.درواقع درد بین دو کتف گاهی به شکل نقطه‌ای دردناک است که با فشار دست بدتر می‌شود و گاهی به صورت خستگی و سنگینی در بخش بالایی پشت. در بیشتر موارد، علت آن عضلانی و مرتبط با وضعیت بدنی است و با اصلاح عادت‌ها و تمرین بهتر می‌شود. اما این ناحیه از بدن جایی است که درد برخی بیماری‌های اندام‌های داخلی، از جمله قلب، هم ممکن است در آن حس شود. بنابراین شناخت علائم هشدار اهمیت زیادی دارد. در این مقاله علت درد بین دو کتف، نشانه‌هایی که نیاز به مراجعه‌ی فوری دارند، درمان خانگی، ورزش‌های مفید و نقش فیزیوتراپی را توضیح می‌دهیم.
ناحیه‌ی بین دو کتف از چه ساختارهایی تشکیل شده است؟
به طور کلی بین دو کتف، ستون فقرات پشتی یا سینه‌ای قرار دارد که دنده‌ها به آن متصل‌اند. روی این ساختار استخوانی، چند لایه عضله قرار دارد؛ از جمله عضلات ذوزنقه‌ای و رومبوئید که کتف‌ها را به ستون فقرات متصل می‌کنند و در جمع کردن و ثابت نگه داشتن کتف‌ها نقش دارند، و عضلات عمقی ستون فقرات. اعصاب گردنی هم در این ناحیه پخش می‌شوند و به همین دلیل، مشکلات گردن می‌توانند دردی ایجاد کنند که بین کتف‌ها حس شود. علاوه بر این، قلب، آئورت، ریه‌ها، مری و کیسه‌ی صفرا در نزدیکی این ناحیه قرار دارند و درد آن‌ها ممکن است به پشت کشیده شود.
علت‌های شایع درد بین دو کتف
وضعیت بدنی و خستگی عضلات
شایع‌ترین علت، نشستن طولانی با شانه‌های جلوآمده و سری که جلوتر از بدن قرار دارد است. در این وضعیت، عضلات بین کتف‌ها برای مدت طولانی در حالت کشیده قرار می‌گیرند و باید وزن سر و بازوها را نگه دارند. نتیجه، خستگی، سفتی و ایجاد نقاط دردناک یا گره‌های عضلانی است. درواقع کشیدگی عضلانی ناشی از خم شدن طولانی روی صفحه‌ی نمایش و نشستن بی‌حرکت به عنوان علت شایع درد گردن یاد می‌کند که اغلب با درد بالای پشت همراه است. افرادی که قوز پشتی دارند، بیشتر در معرض این مشکل‌اند.
مشکلات گردن
درد ناشی از دیسک گردن یا فرسایش مفاصل گردنی می‌تواند به ناحیه‌ی کتف و بین دو کتف منتشر شود؛ گاهی حتی قبل از اینکه دردی در خود گردن حس شود. اگر درد بین کتف‌ها با حرکت گردن تغییر می‌کند یا با گزگز و درد دست همراه است، احتمال منشأ گردنی بیشتر است. در این زمینه مقاله‌ی فیزیوتراپی گردن را ببینید.
استفاده‌ی بیش از حد و کشیدگی عضلانی
حرکات تکراری دست، بلند کردن بار با تکنیک نامناسب، ورزش‌هایی مثل شنا یا پارو زدن با شدت زیاد، یا حمل کیف سنگین روی یک شانه، می‌توانند عضلات این ناحیه را دچار کشیدگی کنند.
مشکلات مفاصل دنده و ستون فقرات پشتی
سفتی یا تحریک مفاصل کوچک بین مهره‌های پشتی و محل اتصال دنده‌ها می‌تواند دردی تیز ایجاد کند که با نفس عمیق، چرخش تنه یا خوابیدن در وضعیت خاص بیشتر می‌شود.
استرس
استرس و اضطراب با افزایش تنش عضلات گردن و شانه همراه است و می‌تواند درد بین دو کتف را تشدید کند. به همین دلیل بسیاری از افراد در دوره‌های پرفشار کاری درد بیشتری را گزارش می‌کنند.
علائم هشدار چه زمانی درد بین دو کتف اورژانسی است؟
این بخش مهم‌ترین قسمت این مقاله است. برخی بیماری‌های جدی می‌توانند دردی در پشت و بین کتف‌ها ایجاد کنند. مایو کلینیک آمریکا توضیح می‌دهد که درد یا ناراحتی حمله‌ی قلبی ممکن است به شانه، بازو، پشت، گردن، فک، دندان یا بالای شکم منتشر شود و با علائمی مثل درد قفسه‌ی سینه به شکل فشار یا سنگینی، عرق سرد، خستگی، سوزش سر دل، سبکی سر، تهوع و تنگی نفس همراه باشد همچنین تأکید می‌کند در صورت شک به حمله‌ی قلبی، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
در این شرایط منتظر نمانید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید:
- درد بین کتف‌ها همراه با درد یا فشار قفسه‌ی سینه، تنگی نفس، عرق سرد یا تهوع.
- درد ناگهانی، بسیار شدید و پاره‌کننده در پشت یا قفسه‌ی سینه.
- درد همراه با تنگی نفس ناگهانی، سرفه‌ی خونی یا درد شدید هنگام نفس کشیدن.
- درد همراه با تب، کاهش وزن بی‌دلیل یا سابقه‌ی سرطان.
- ضعف یا بی‌حسی پاها، اختلال در راه رفتن یا کنترل ادرار و مدفوع.
- درد پس از تصادف یا زمین خوردن شدید.
همچنین دردی که بعد از غذا خوردن، به‌ویژه غذای چرب، در سمت راست بالای شکم و زیر کتف راست حس می‌شود، ممکن است به کیسه‌ی صفرا مربوط باشد و نیاز به بررسی پزشکی دارد. بثورات پوستی تاول‌دار در یک سمت قفسه‌ی سینه یا پشت همراه با سوزش هم می‌تواند نشانه‌ی زونا باشد.
درد بین دو کتف هنگام خواب
درد بین دو کتف هنگام خواب یا صبح‌ها پس از بیدار شدن، اغلب به وضعیت خواب، بالش نامناسب یا تشک خیلی نرم یا خیلی سفت مربوط است. خوابیدن روی شکم با سری که ساعت‌ها به یک طرف چرخیده، یا بالشی که گردن را خم نگه می‌دارد، فشار زیادی به عضلات گردن و بین کتف‌ها وارد می‌کند. مایو کلینیک توصیه می‌کند هنگام خواب، سر و گردن در یک راستا با بدن باشند و از یک بالش کوچک برای حمایت استفاده شود.
اما اگر درد شما در شب ها شدید می‌شود و شما را از خواب بیدار می‌کند که حتی با تغییر وضعیت آرام نمی‌شود یا با تب و کاهش وزن همراه است، نباید آن را به بالش نسبت داد و باید توسط پزشک بررسی شود.
درد بین دو کتف سمت چپ یا سمت راست آیا سمت درد مهم است؟
بسیاری از افراد می‌پرسند درد در سمت چپ یا راست بین کتف‌ها چه معنایی دارد. واقعیت این است که سمت درد به‌تنهایی علت را مشخص نمی‌کند و دردهای عضلانی و مرتبط با وضعیت بدنی در هر دو سمت دیده می‌شوند؛ مثلاً در کسی که همیشه با دست راست با موس کار می‌کند یا کیف را روی یک شانه می‌اندازد، درد ممکن است در همان سمت بیشتر باشد. آنچه اهمیت بیشتری دارد، علائم همراه درد است.
درواقع دردی که در سمت چپ یا وسط پشت حس می‌شود و با درد یا فشار قفسه‌ی سینه، تنگی نفس، عرق سرد یا تهوع همراه است، باید به عنوان علامت احتمالی قلبی جدی گرفته شود؛ هرچند درد قلبی الزاماً فقط در سمت چپ حس نمی‌شود. دردی که در سمت راست و زیر کتف حس می‌شود و با غذا خوردن ارتباط دارد، ممکن است به کیسه‌ی صفرا مربوط باشد. در مقابل، دردی که با حرکت دادن گردن، شانه یا تنه تغییر می‌کند و با فشار روی عضله بازتولید می‌شود، بیشتر به منشأ عضلانی‌اسکلتی اشاره دارد. با این حال، تشخیص نهایی فقط با معاینه ممکن است.
درد بین دو کتف چقدر طول می‌کشد و چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
بیشتر دردهای عضلانی این ناحیه با اصلاح عادت‌ها و مراقبت در خانه طی چند روز تا چند هفته به‌تدریج بهتر می‌شوند. ما در کلینک فیزیوتراپی پارسا درباره‌ی درد گردن، که اغلب با درد بالای پشت همراه است که در بیشتر موارد با درمان در خانه به‌تدریج بهتر می‌شوند و توصیه میشه اگر درد شدید است، چند روز بدون بهبود ادامه پیدا می‌کند، به دست‌ها یا پاها منتشر می‌شود یا با سردرد، بی‌حسی، ضعف یا گزگز همراه است، به پزشک مراجعه کنید. اگر درد به دنبال آسیبی مثل تصادف یا زمین خوردن ایجاد شده، باید فوراً ارزیابی شود.
درمان درد بین دو کتف در خانه
اگر علائم هشدار ندارید و درد شما به نظر عضلانی است، این اقدامات معمولاً کمک می‌کنند:
- اصلاح وضعیت کار: پیشنهاد می‌شود که مانیتور هم‌سطح چشم باشد، گوشی و تبلت را بالا بیاورید، شانه‌ها در راستای لگن و گوش‌ها در راستای شانه‌ها باشند و دست‌ها روی دسته‌ی صندلی تکیه کنند.
- استراحت‌های کوتاه: در کار پشت میز، به‌طور منظم بلند شوید و گردن و شانه‌ها را حرکت دهید.
- گرما: برای سفتی و گرفتگی عضلات معمولاً گرما مفیدتر از سرماست. اینکه در هر موقعیت کمپرس سرد یا گرم مناسب‌تر است را در راهنمای جداگانه‌ای توضیح داده‌ایم.
- حرکت و کشش ملایم: بی‌حرکتی معمولاً سفتی را بیشتر می‌کند.
- مدیریت استرس: تنفس آرام و عمیق، پیاده‌روی و خواب کافی.
- حمل صحیح بار: کوله‌پشتی روی هر دو شانه و پرهیز از کیف سنگین روی یک شانه.
ورزش برای درد بین دو کتف
ورزش برای درد بین دو کتفورزش برای درد بین دو کتف بر دو هدف تمرکز دارد: کشش عضلات کوتاه‌شده‌ی جلوی سینه و تقویت عضلات بین کتف‌ها و بخش بالایی پشت. تمرین‌های زیر نمونه‌هایی رایج‌اند؛ اگر درد شدید یا علائم عصبی دارید، پیش از شروع با فیزیوتراپیست مشورت کنید:
- جمع کردن کتف‌ها: کتف‌ها را به عقب و پایین ببرید، چند ثانیه نگه دارید و رها کنید.
- کشش سینه در چارچوب در: ساعدها روی چارچوب، آرام به جلو بروید.
- جمع کردن چانه: سر را بدون خم کردن به عقب ببرید.
- چرخش ملایم بخش بالایی پشت: به پهلو دراز بکشید، زانوها خم، دست رویی را مثل باز کردن کتاب به سمت دیگر ببرید.
- کشیدن کش ورزشی به عقب: برای تقویت عضلات بین کتف‌ها.
- فرشته‌ی دیواری: پشت به دیوار، دست‌ها را در امتداد دیوار بالا و پایین ببرید.
چند دقیقه تمرین در روز، به‌ویژه بین ساعت‌های کاری، معمولاً بیشتر از یک جلسه‌ی طولانی هفتگی مؤثر است.
درمان درد بین دو کتف با فیزیوتراپی
اگر درد بیش از دو سه هفته ادامه داشته یا مکرر برمی‌گردد، درمان درد بین دو کتف با فیزیوتراپی معمولاً شامل این بخش‌هاست:
- ارزیابی منشأ درد: بررسی گردن، ستون فقرات پشتی، شانه‌ها و دنده‌ها برای یافتن منبع واقعی درد.
- درمان دستی: برای بهبود تحرک مفاصل پشتی و کاهش سفتی عضلات.
- روش‌های کمکی کاهش درد: مثل گرما درمانی یا الکتروتراپی، بسته به شرایط.
- تمرین‌درمانی: تقویت عضلات کتف و تنه و اصلاح الگوی حرکتی.
- آموزش ارگونومی: تنظیم محیط کار، وضعیت خواب و برنامه‌ی استراحت.
در افرادی که درد بین دو کتف همراه با شانه‌درد دارند، ارزیابی شانه هم اهمیت دارد؛ در این زمینه مقاله‌ی فیزیوتراپی شانه را ببینید. همچنین اگر درد با استفاده‌ی طولانی از گوشی همراه است، مقاله‌ی سندرم گردن پیامکی را بخوانید.
درد بین دو کتف در کلینیک فیزیوتراپی پارسا
در کلینیک فیزیوتراپی پارسا، ابتدا علائم هشدار بررسی می‌شود و اگر نشانه‌ای از مشکل غیرعضلانی وجود داشته باشد، ارجاع به پزشک انجام می‌شود. سپس با معاینه‌ی گردن، پشت و شانه‌ها، منشأ درد مشخص و برنامه‌ای شامل درمان دستی، تمرین و آموزش طراحی می‌شود. اگر درد بین دو کتف شما مزمن یا تکرارشونده است، می‌توانید از مشاوره‌ی فیزیوتراپی استفاده کنید. برای دردهای عضلانی عمومی‌تر، مقاله‌ی دردهای عضلانی و استخوانی را هم ببینید.
پرسش‌های متداول درباره‌ی درد بین دو کتف
درد بین دو کتف از چیست؟
در بیشتر موارد از خستگی و کشیدگی عضلات به دلیل وضعیت بدنی نامناسب، مشکلات گردن یا مفاصل ستون فقرات پشتی است. علت‌های جدی‌تر مثل بیماری قلبی کمتر شایع‌اند، اما باید با علائم هشدار شناخته شوند.
برای درد بین دو کتف به چه دکتری مراجعه کنیم؟
اگر علائم هشدار مثل درد قفسه‌ی سینه یا تنگی نفس دارید، به اورژانس مراجعه کنید. در غیر این صورت، پزشک عمومی یا متخصص می‌تواند ارزیابی اولیه را انجام دهد و برای دردهای عضلانی‌اسکلتی، فیزیوتراپی معمولاً بخش اصلی درمان است.
آیا استرس باعث درد بین دو کتف می‌شود؟
استرس می‌تواند تنش عضلات را بیشتر و درد را تشدید کند. مدیریت استرس در کنار اصلاح وضعیت بدنی و تمرین، به کاهش درد کمک می‌کند.
آیا درد بین دو کتف نشانه‌ی بیماری قلبی است؟
بیشتر دردهای بین کتف قلبی نیستند، اما درد حمله‌ی قلبی ممکن است به پشت منتشر شود. اگر درد با درد قفسه‌ی سینه، تنگی نفس، عرق سرد یا تهوع همراه است، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
آیا ماساژ برای درد بین دو کتف مفید است؟
ماساژ ممکن است سفتی عضلات را به‌طور موقت کاهش دهد و احساس راحتی ایجاد کند، اما اثر آن معمولاً کوتاه‌مدت است و اگر عامل اصلی، یعنی وضعیت بدنی نامناسب یا ضعف عضلات، اصلاح نشود، درد برمی‌گردد. بهتر است ماساژ را در کنار تمرین و اصلاح عادت‌ها در نظر بگیرید. اگر علائم هشدار دارید، پیش از هر ماساژی ارزیابی پزشکی لازم است.
درد بین دو کتف هنگام نفس کشیدن نشانه‌ی چیست؟
دردی که با نفس عمیق بیشتر می‌شود، ممکن است از مفاصل دنده یا عضلات بین دنده‌ای باشد، اما برخی مشکلات ریه و پرده‌ی جنب هم چنین دردی ایجاد می‌کنند. اگر این درد ناگهانی شروع شده، با تنگی نفس، تب یا سرفه همراه است، یا پس از یک سفر طولانی یا جراحی اخیر ایجاد شده، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
درمان خانگی درد بین دو کتف چیست؟
اصلاح وضعیت کار، استراحت‌های کوتاه، کمپرس گرم، حرکات کششی و تقویتی ملایم و مدیریت استرس، اقدامات اصلی درمان خانگی‌اند. اگر درد بیش از دو سه هفته ادامه پیدا کرد، ارزیابی لازم است.
منابع
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جایگزین معاینه و تشخیص پزشک یا فیزیوتراپیست نیست.
