تکار تراپی چیست و با فواید آن بیشتر آشنا شوید

تکار تراپی

تکار درمانی یا تکار تراپی (TECAR Therapy) یکی از روش‌های مورد استفاده در فیزیوتراپی است که با بهره‌گیری از جریان‌های رادیوفرکانسی، انرژی را به بافت‌های بدن منتقل می‌کند. واژه TECAR از عبارت ایتالیایی Transferimento Energetico Capacitivo e Resistivo گرفته شده است که به انتقال انرژی به روش‌های خازنی و مقاومتی اشاره دارد.

تکار درمانی چیست؟

تکار درمانی با ایجاد اثرات فیزیولوژیک در بافت‌های تحت درمان، از جمله افزایش دمای بافت در روش‌های حرارتی، می‌تواند در برخی برنامه‌های توان‌بخشی برای کمک به کاهش درد، بهبود گردش خون موضعی و افزایش آمادگی بافت برای حرکت و تمرین درمانی مورد استفاده قرار گیرد. میزان و نوع اثر درمان به تنظیمات دستگاه، ناحیه تحت درمان و شرایط فرد بستگی دارد.

در روش‌های حرارتی تکار، انرژی رادیوفرکانسی موجب افزایش دمای کنترل‌شده در بافت می‌شود. این افزایش دما می‌تواند با گشادشدن عروق و افزایش جریان خون موضعی همراه باشد و در برخی بیماران به کاهش درد و بهبود تحمل حرکت کمک کند. به همین دلیل، تکار درمانی معمولاً به‌عنوان بخشی از یک برنامه جامع فیزیوتراپی و در کنار روش‌هایی مانند تمرین درمانی و درمان دستی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

انتخاب روش تکار، شدت و مدت درمان باید بر اساس وضعیت بیمار و هدف توان‌بخشی توسط فیزیوتراپیست انجام شود؛ زیرا تکار درمانی برای تمام مشکلات اسکلتی ـ عضلانی به یک شکل کاربرد ندارد و جایگزین ارزیابی بالینی و برنامه تمرینی مناسب نیست.

انواع روش های تکار تراپی

به طور کلی تکار درمانی با استفاده از جریان‌های رادیوفرکانسی انجام می‌شود و بسته به نوع دستگاه، تنظیمات درمان و هدف فیزیوتراپیست، می‌تواند با اثرات حرارتی یا غیرحرارتی همراه باشد. در روش‌های متداول TECAR، انتقال انرژی معمولاً با دو شیوه خازنی (Capacitive) و مقاومتی (Resistive) انجام می‌شود که امکان هدف‌گیری متفاوت بافت‌ها را فراهم می‌کند.

تاثیرات غیرگرمایی و تاثیرات گرمایی.

بخوانید و بدانید: با فواید فیزیوتراپی لگن بیشتر آشنا شوید

اثرات حرارتی تکار درمانی

در حالت حرارتی، انتقال انرژی رادیوفرکانسی می‌تواند دمای بافت تحت درمان را به‌صورت کنترل‌شده افزایش دهد. افزایش دمای موضعی ممکن است موجب گشادشدن عروق و افزایش جریان خون در ناحیه شود و در برخی شرایط به کاهش درد، کاهش احساس سفتی و آماده‌شدن بافت برای حرکت و تمرین درمانی کمک کند.

میزان افزایش دما باید متناسب با شرایط فرد و هدف درمان تنظیم شود. به همین دلیل، شدت و مدت استفاده از تکار برای تمام بیماران یکسان نیست و باید توسط فیزیوتراپیست تعیین شود.

اثرات غیرحرارتی تکار درمانی

در برخی تنظیمات تکار، شدت انرژی به‌گونه‌ای انتخاب می‌شود که هدف اصلی ایجاد افزایش قابل‌توجه دمای بافت نباشد. اثرات غیرحرارتی و سلولی جریان‌های رادیوفرکانسی همچنان موضوع تحقیقات علمی هستند و نمی‌توان همه اثرات درمانی ادعاشده برای آن‌ها را قطعی و یکسان در نظر گرفت.

بنابراین، استفاده از تکار با هدف اثرات غیرحرارتی باید بر اساس نوع دستگاه، تنظیمات آن و شرایط بالینی بیمار انجام شود و نباید آن را به‌عنوان روشی برای سم‌زدایی بدن یا درمان قطعی التهاب معرفی کرد.

فواید تکار درمانی

این روش درمانی برای شما جزو یکی از تکنیک‌های کمکی به شمار می‌رود که در فیزیوتراپی مورد استفاده قرار می‌گیرد. بسته به نوع دستگاه، تنظیمات درمان و شرایط فرد، تکار می‌تواند با ایجاد اثرات حرارتی و فیزیولوژیک موضعی به کنترل برخی علائم و آماده‌سازی بافت برای سایر مداخلات توان‌بخشی کمک کند.

از مهم‌ترین فواید تکار درمانی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

کمک به کاهش درد: افزایش کنترل‌شده دمای بافت و برخی اثرات فیزیولوژیک تکار می‌تواند در بعضی بیماران به کاهش شدت درد و بهبود تحمل حرکت کمک کند.
افزایش گردش خون موضعی: اثر حرارتی تکار می‌تواند با گشادشدن عروق و افزایش جریان خون در ناحیه تحت درمان همراه باشد.
کاهش احساس سفتی بافت: گرمای کنترل‌شده ممکن است در برخی شرایط به کاهش احساس خشکی و سفتی عضلات و بافت‌های اطراف مفصل کمک کند.
آماده‌سازی بدن برای تمرین درمانی: در برخی برنامه‌های فیزیوتراپی، تکار پیش از تمرین یا درمان دستی استفاده می‌شود تا بیمار بتواند حرکات درمانی را با راحتی بیشتری انجام دهد.
کمک به بهبود دامنه حرکتی: در شرایطی که درد یا سفتی بافتی موجب محدودیت حرکت شده است، استفاده مناسب از تکار در کنار تمرین درمانی ممکن است به بهبود حرکت کمک کند.
کمک به توان‌بخشی آسیب‌های اسکلتی ـ عضلانی: تکار می‌تواند به‌عنوان یک روش کمکی در برنامه توان‌بخشی برخی مشکلات عضلانی، تاندونی و مفصلی مورد استفاده قرار گیرد.
کمک به کاهش اسپاسم و تنش عضلانی: اثر حرارتی و افزایش جریان خون موضعی ممکن است در برخی افراد به کاهش احساس گرفتگی و تنش عضلانی کمک کند.
کمک به کنترل علائم پس از فعالیت یا آسیب: در شرایط منتخب، فیزیوتراپیست ممکن است از تکار برای مدیریت درد و علائم همراه با برخی آسیب‌های ورزشی استفاده کند.
افزایش تحمل حرکت: کاهش درد و احساس سفتی می‌تواند انجام تمرینات حرکتی و عملکردی را برای بیمار آسان‌تر کند و به پیشرفت برنامه توان‌بخشی کمک کند.

آیا تکار درمانی به‌تنهایی کافی است؟

تکار درمانی معمولاً به‌عنوان بخشی از یک برنامه جامع فیزیوتراپی مورد استفاده قرار می‌گیرد و نباید آن را جایگزین تمرین درمانی، اصلاح فعالیت یا سایر روش‌های ضروری توان‌بخشی دانست. بسته به علت مشکل، فیزیوتراپیست ممکن است تکار را در کنار تمرینات تقویتی و کششی، درمان دستی و آموزش حرکتی به کار ببرد.

همچنین پاسخ افراد به تکار درمانی یکسان نیست و میزان فایده آن به نوع مشکل، مرحله آسیب، محل درمان، تنظیمات دستگاه و شرایط عمومی فرد بستگی دارد. بنابراین انتخاب این روش باید پس از ارزیابی و بر اساس هدف مشخص درمان انجام شود.

امواج رادیویی و تکار تراپی

در تکار درمانی از جریان‌های رادیوفرکانسی در محدوده مشخصی از فرکانس استفاده می‌شود. این جریان با عبور از بافت، انرژی را به محیط زیستی منتقل می‌کند و نحوه توزیع انرژی به عواملی مانند فرکانس، توان، امپدانس بافت، نوع الکترود و روش استفاده بستگی دارد.

در سیستم‌های خازنی (Capacitive)، انتقال انرژی بیشتر با بافت‌های دارای هدایت الکتریکی بالاتر و محتوای مایع بیشتر در ارتباط است، درحالی‌که در حالت مقاومتی (Resistive) می‌توان انرژی را به‌گونه‌ای متفاوت در بافت‌های با مقاومت الکتریکی بالاتر توزیع کرد. بااین‌حال، این موضوع به طراحی و مشخصات دستگاه نیز وابسته است و نباید آن را به‌صورت یک قاعده مطلق برای تمام دستگاه‌های تکار در نظر گرفت.

در نتیجه، تکار درمانی را باید یک روش کمکی در برنامه فیزیوتراپی دانست که انتخاب نوع کاربرد، تنظیمات دستگاه و مدت درمان آن بر اساس تشخیص، وضعیت بافت و هدف توان‌بخشی انجام می‌شود. این روش می‌تواند در کنار تمرین درمانی، درمان دستی و سایر مداخلات فیزیوتراپی مورد استفاده قرار گیرد.

مهم ترین کاربردهای تکار تراپی عبارتند از :

تسکین درد های آرتروز و مفاصل
افزایش انعطاف پذیری بافت ها
درمان پارگی، کشیدگی و گرفتگی عضلات
رفع چین و چروک و پوست و لاغری موضعی
غیر تهاجمی و کم خطر بودن
بهبود جریان خون و لنف
تقویت سیستم ایمنی بدن
تسریع در بهبودی
آزاد سازی هورمون های تسکین دهنده درد

موارد عدم استفاده از تکار تراپی

بخوانید و بدانید: تسریع بهبود درد با گرما درمانی

البته در کنار فواید بسیار این نوع درمان، در مواردی نباید از این روش استفاده کرد که عبارت است از :

زنان در دوره بارداری
بیماران با ضربان ساز قلبی
بیماران با دستگاه های تزریق دارویی داخلی
بیماران سرطانی با تومورهای بدخیم

تعداد جلسات تکار درمانی

درواقع یکی از متداول‌ترین سؤالات مراجعین کلینیک‌های فیزیوتراپی این است که برای درمان کامل مشکلمون به چند جلسه تکار درمانی نیاز است؟

پاسخ کوتاه و علمی این است که تعداد جلسات تکار درمانی ثابت نیست و بر اساس نوع آسیب، حاد یا مزمن بودن بیماری و پاسخ بیولوژیک بدن هر فرد تنظیم می‌شود.

از این رو برای تثبیت این روند و بازسازی کامل بافت آسیب‌دیده، رعایت یک برنامه درمانی منظم برای شما الزامی است.

کمی تخصصی تر: فرکانس جریان‌های تکار

اعمال جریان تکار (جریان سینوسی متناوب با فرکانس بین ۳۰۰ کیلوهرتز و ۱.۲ مگاهرتز) به بخشی از بدن انسان معادل اعمال جریان تکار به یک امپدانس است – معادل اعمال جریان تکار به یک مدار الکتریکی متشکل از یک مقاومت و یک کندانسور به صورت موازی

در حالت مقاومتی، جریان فرکانس پایین‌تر از قسمت‌های مقاوم بدن (استخوان‌ها، رباط‌ها، تاندون‌های مهم و غیره) عبور می‌کند. حالت مقاومتی انرژی را عمدتاً روی بافت‌های سخت مانند مفاصل، رباط‌ها، تاندون‌ها و استخوان‌ها متمرکز می‌کند.

در حالت خازنی، جریان فرکانس بالاتر عمدتاً از قسمت‌های خازنی بدن (عضلات و غیره) عبور می‌کند. حالت CApacitive انرژی را عمدتاً بر روی بافت‌های نرم مانند ماهیچه‌ها و نواحی با محتوای مایع بالا متمرکز می‌کند.
تابع
حالت‌های مقاومتی و خازنی و توانایی آن‌ها در تمرکز انرژی در بافت‌های سخت و نرم به فرکانس جریان تکار بستگی دارد و نه به استفاده از نوع دیگری از صفحه. صفحه عایق شده با یک ماده مناسب پوشانده شده است که امپدانس را افزایش نمی دهد. جریان تکار از صفحه عایق شده باعث افزایش دمای صفحه می شود که متناسب با ضخامت پوشش است و بستگی به نوع عایق مورد استفاده دارد. – احساس حرارتی روی سطح درمان را تغییر می دهد، اما نحوه برهمکنش جریان تکار با بافت های بیولوژیکی و روشی که در آن انرژی متمرکز می شود، که تابعی از فرکانس است، تغییر نمی دهد. – امپدانس دیگری در بین دستگاه و بافت های بیولوژیکی باعث از دست دادن توان/انرژی می شود که از صفحه هدر می رود و به بافت های بیولوژیکی مربوطه رها نمی شود.

آیا انجام تکار تراپی درد دارد یا عوارضی ایجاد می‌کند؟

خیر، تکار تراپی نه‌تنها دردناک نیست، بلکه به دلیل ایجاد یک گرمای عمقی و ملایم، تجربه‌ای بسیار آرام‌بخش برای بیمار به همراه دارد. این دستگاه از امواج ایمن رادیوفرکانسی (RF) استفاده می‌کند و هیچ‌گونه اشعه مضری ندارد. فیزیوتراپیست در طول جلسه، میزان انرژی و گرما را دقیقاً بر اساس آستانه تحمل و نوع بافت آسیب‌دیده شما تنظیم می‌کند. قرمزی خفیف یا احساس گرمای جزئی روی پوست پس از جلسه کاملاً طبیعی بوده و به سرعت برطرف می‌شود.

تکار تراپی برای درمان دیسک کمر و عصب سیاتیک چقدر موثر است؟

درواقع می‌توان گفت که یکی از موفق‌ترین و پرکاربردترین موارد استفاده از تکار درمانی، کنترل دردهای ستون فقرات است. در فتق دیسک کمر و درگیری عصب سیاتیک، بافت‌های اطراف ریشه عصبی به شدت ملتهب و متورم می‌شوند. تکار تراپی با گشاد کردن عروق خونی در ناحیه آسیب‌دیده، التهاب و مایعات تجمع‌یافته را به سرعت تخلیه می‌کند. این فرآیند باعث آزادسازی عصب تحت فشار شده و اسپاسم‌های شدید فیله کمر و دردهای تیرکشنده به لگن و پا را در همان جلسات ابتدایی تسکین می‌بخشد.

تفاوت تکار تراپی با دستگاه اولتراسوند یا لیزر در چیست؟

به طور کلی تفاوت اصلی آن در عمق نفوذ امواج و مکانیسم ترمیم سلولی است. دستگاه‌های سنتی مانند اولتراسوند معمولاً برای درمان بافت‌های سطحی‌تر کاربرد دارند؛ اما امواج تکار می‌توانند به عمیق‌ترین لایه‌های عضلانی، استخوانی و مفصلی نفوذ کنند. مزیت برتر تکار این است که به جای انتقال صرف گرمای خارجی، متابولیسم سلول‌ها را تحریک می‌کند تا بدن از درون انرژی و گرما تولید کند. این مکانیسم زیستی، سرعت اکسیژن‌رسانی و بازسازی بافت‌های پاره‌شده یا ملتهب را به شکل چشمگیری افزایش می‌دهد.