آیا می‌توان از جراحی زانو جلوگیری کرد؟ نقش فیزیوتراپی در درمان غیرجراحی

 

زانو بزرگ‌ترین مفصل بدن انسان است و ران را به ساق پا پیوند می‌دهد. طرح ساختمانی زانو تا حدی ناپایدار است. با این وجود زانو باید کل وزن بدن را هنگام ایستادن تحمل کند، و هنگام راه رفتن یا دویدن حتی وزن بیشتری به آن تحمیل می‌شود؛ بنابراین مشکلات زانو از جمله بیماری‌های بسیار شایع در همه سنین است. تا زمانی که دچار درد زانو نشوید نمی‌دانید که چقدر زانو با اهمیت و با ارزش است و در برخی از افراد این درد آنقدر شدید خواهد شد که فرد نمی‌تواند به طور صحیح راه برود و به انجام فعالیت‌های روزمره خود بپردازد. انجام فیزیوتراپی برای درد زانوها می‌تواند به شما کمک بسیاری کند و می‌توانید با انجام چند تمرین ساده درد را کنترل کرده یا حتی به میزان زیادی آن را کاهش دهید.

انواع درد های شایع در زانو

مینیسک آسیب دیده

مینیسک، لایه های نازک غضروفی هستند که مابین استخوان های تیبیا و فمور قرار گرفته اند. مینیسک شبیه به یک هلال یا دیسک است، این بافت همبند بیشتر فشارهایی که به اندام های پایینی وارد می شود را جذب می کند اما هنگامی که فشار بیش از حد به زانو وارد شود، مینیسک پاره می شود. مینیسک همچنین با جلوگیری از حرکات غیرطبیعی که ممکن است باعث آسیب دیدگی شوند، موقعیت زانو را تثبیت می کند. پاره شدن مینیسک ممکن است روی عملکرد طبیعی زانو تاثیر بگذارد.

تاندونیت

تاندونیت کشکک زانو ناشی از وارد آمدن مکرر فشار بر زانو است که بیشتر مواقع به خاطر استفاده بیش از حد از زانو در ورزش اتفاق می‌افتد. فشار مداوم و مکرر روی زانو ، باعث ایجاد پارگی‌های کوچکی در تاندون می‌شود که با گذشت زمان ، تاندون را ملتهب و ضعیف می‌کند.

عوامل مؤثر در ایجاد این مساله عبارتند از:

• چاقی
• گرفتگی عضلات پا
• سطوح سخت زمین‌های بازی
• قدرت ناهماهنگ و نامساوی عضلات پا
• کفشی که ضخامت کفی آن کافی نباشد
• عدم هم راستایی درست و مناسب پاها ، مچ پاها و ساق پاها

آرتروز

به موازات پیر شدن و با افزایش سن، غضروف ها هم دچار فرسودگی و پیری می شوند. غضروف های زانو هم که بین ران و ساق پا قرار گرفته اند از این قاعده مستثنی نیستند و دچار فرسودگی می شوند که به آن آرتروز زانو گفته می شود. ساییدگی مفصل زانو  یکی از رایج ترین بیماریهای رایج زانو و از شایع ترین اشکال آرتروز است. از ویژگی های اصلی آرتروز زانو از بین رفتن پیشرونده غضروف مفصلی است.  غضروف مفصلی ماده ای ژلاتینی می‌باشد که بین دو استخوان وجود دارد. آرتروز و ساییدگی زانو معمولاً از سن بالای 50 سال بارز می شود. اما بعضی از شرایط مانند:

• ژنتیک قوی
• فشار زیاد به زانو
• شکستگی های اندامهای تحتانی

شرایط را برای ابتلا به آرتروز زانو مستعدتر می کند.

از عوامل به وجود آمدن آرتروز

• چاقی
• بالارفتن سن
• پارگی رباط زانو
• ضربه های شدید و استفاذه از مفصل

شبه نقرس

یک نوع ورم مفاصل می‌باشد که به دلیل ته نشین شدن کریستال پیرو فسفات کلسیم درون و اطراف مفاصل به وجود می‌آید. این نوع ورم مفاصل در افراد مسن و کسانی که در بیمارستان بستری می‌باشند شایع‌تر است. همچنین این بیماری در اثر کم آبی بدن (دهیدراته شدن) به وجود می‌آید. بهترین راهکار برای این بیماران، استراحت کردن و نوشیدن آب کافی است که بدن دچار کمبود آب نگردد.

اضافه وزن

مفاصل ما وزن بدن را تحمل می کنند. هر چه وزن بدن بیشتر باشد، عملکرد صحیح مفاصل دشوار تر می شود. تغییرات جزئی در وزن بدن می تواند تاثیر فراوانی بر درد های مفصلی از جمله زانو درد داشته باشد. همچنین چربی اضافه وزن می تواند موجب ترشح هورمونی به نام لپتین شود که برخی دانشمندان معتقدند این هورمون نقش مهمی در بروز آرتروز دارد. علاوه بر این چربی بدن می تواند ماده ای آزاد کند که موجب التهاب بدن شود. هر دوی این عوامل که با نام فاکتور نکروز دهنده ی تومور آلفا و اینترلوکین ۱ شناخته می شوند، نقش مهمی در آسیب غضروفی شایع در آرتروز دارند.

تکنیک های فیزیوتراپی درد زانو

1. روش اولتراسوند

   • اگرچه بررسي سوابق پزشکي و شرح حال بيمار و انجام معاينات فيزيکي به عنوان اولين گام در تشخيص پزشکي مشکلات زانو به شمار مي‌رود، اما قابليت ديدن دقيق بافت‌هاي داخل بدن هم مي‌تواند ابزار قدرتمندي در جهت تشخيص قطعي اين مشکلات باشد. اولتراسوند يک تکنيک تصويربرداري است که نه تنها يک ابزار تشخيصي قوي براي پزشکان متخصص محسوب مي‌شود، بلکه مي‌توان به منظور درمان طيف وسيعي از بيماري‌ها و عوارض زانو هم از آن استفاده کرد.اولتراسوند تراپی می‌تواند برای درمان بسیاری از دردهای زانو که ممکن است به دلایل زیر ایجاد شده باشند مؤثر واقع شود:
     • بورسیت
     • آرتروز زانو
     • التهاب زانو
     • التهاب تاندون
     • پارگی رباط‌ها
     • روماتیسم مفصلی
     • پارگی مینیسک زانو
     • دررفتگی کشکک زانو
     • اختلالات بافت‌های همبند
     • آسیب‌دیدگی غضروف زانو
     • آسیب‌دیدگی‌های زانو مانند زانوی دندگان
     • خشکی و گرفتگی زانو و رگ به رگ شدن زانو

2. مگنت تراپی

 مگنت تراپی به فرآیند استفاده از مگنت و میدان الکترومغناطیسی، برای تحریک فرآیند ترمیم بدن گفته می‌‌شود و یک روش مناسب است که بیش از ۵۰ سال است که در سراسر جهان از آن استفاده می‌شود. در حال حاضر مگنت تراپی در علم پزشکی کاربرد بسیار زیادی دارد و باعث تحریک گردش خون، کاهش درد از قبیل درد زانو و تسریع فرآیند بهبود بافت‌های آسیب دیده خواهد شد.

پس از تشخیص علت درد زانو،متناسب با شرایط بیمار ،مناسب ترین روش درمان توسط پزشک ارائه می­‌شود.

امروزه مگنت تراپی یکی از بهترین و موثرترین روش‌­های درمان درد در مفاصل زانو می­باشد. طول درمان و تعداد جلسات لازم برای مگنت تراپی زانو قبل از شروع، برای بیمار شرح داده میشود.

1. الکترو تراپی

الکتروتراپی یک تکنولوژی تسکین درد غیر تهاجمی است که برای سال‌های طولانی برای رفع مشکلات و ناراحتی‌های افراد مورد استفاده قرار گرفته می‌شود. در حقیقت الکتروتراپی یک روش تایید شده و موثر برای کنترل درد و تحریک عملکرد عضله است.

امروزه روش‌های مختلفی مورد استفاده برای این درمان با مکانیزم‌های فیزیولوژیک متفاوت افراد ارتباط دارد. به این ترتیب اثربخشی الکتروتراپی با توجه به سطح و نوع درد و ناراحتی بیمار متفاوت است، اما تحقیقات انجام شده در این رابطه نشان می‌دهند هنگامی که از این روش به نحو درست استفاده شود، امکان کاهش چشمگیر درد و ناراحتی بیمار در نتیجه آن وجود دارد.

چگونه می‌توان احتمال نیاز به جراحی زانو را کاهش داد؟

در بسیاری از موارد مشکلات زانو، تشخیص زودهنگام و شروع به‌موقع درمان بدون جراحی می‌تواند به کنترل علائم مشکلاتی نظیر آن و حفظ عملکرد مفصل کمک کند، بااین‌حال، هیچ روشی به غیر از جراحی نمی‌تواند نیاز به عمل جراحی را در همه بیماران منتفی کند. به طور کلی در فیزیوتراپی، ورزش‌درمانی هدفمند، کنترل وزن، اصلاح فعالیت‌های تشدیدکننده درد و تقویت عضلات اطراف زانو می‌تواند از مهم‌ترین اقدامات محافظه‌کارانه‌ای باشد که با توجه به نوع آسیب و شرایط بیمار بررسی و انتخاب می‌شوند.

پیشنهاد می‌شود برای کاهش احتمال پیشرفت مشکلات زانو به توصیه‌های زیر توجه نمایید.

• تقویت عضلات چهارسر ران، همسترینگ و عضلات لگن برای بهبود حمایت و کنترل مفصل زانو
• انجام تمرینات دامنه حرکتی و انعطاف‌پذیری متناسب با شرایط بیمار
• کنترل وزن بدن برای کاهش بار مکانیکی واردشده بر مفصل زانو، به‌ویژه در افراد مبتلا به اضافه‌وزن یا آرتروز
• اصلاح فعالیت‌های ورزشی و شغلی که موجب فشار یا بارگذاری بیش از حد بر زانو می‌شوند
• مراجعه به پزشک یا فیزیوتراپیست در صورت درد مداوم، تورم، قفل‌شدن یا احساس ناپایداری زانو
• پیگیری منظم برنامه فیزیوتراپی و توان‌بخشی و رعایت تمرینات تجویزشده

نکته مهم: هدف درمان زانو برای کاهش درد، حفظ عملکرد و جلوگیری از تشدید اختلال در حد امکان است ، بنابراین، در صورت وجود آسیب شدید ساختاری، ناپایداری قابل‌توجه، آرتروز پیشرفته یا عدم پاسخ به درمان، این احتمال جراحی ممکن است همچنان ضروری باشد.درنتیجه تشخیص و انتخاب روش درمان باید بر اساس معاینه بالینی و در صورت نیاز، بررسی‌های تصویربرداری توسط متخصص انجام شود.

تاثیر ورزش درمانی در رفع درد زانو

پزشک یا فیزیوتراپیست شما می‌تواند به شما بگوید که انجام چه تمریناتی برای شما مفید است. با تمرینات سبک شروع کنید. قوی کردن عضلات یک پروسه زمان بر است. همانطور که با ورزش شما به تدریج قوی‌تر می‌شوید و می‌توانید تعداد تکرار‌های تمرین خود را افزایش دهید یا به تدریج به تمرین خود وزنه زدن را شروع نمایید البته توجه داشته باشید تا درد را نادیده نگیرید. در ادامه در حین انجام تمرینات شما نباید درد شدیدی داشته باشید.

البته ممکن است کمی ‌احساس ناراحتی کنید چرا که در حال به چالش کشیدن عضلات خود هستید، اما قرار بر این نیست که موجب دردناک شدن آن‌ها شوید. در صورتی که هر یک از تمرینات موجب بروز درد شد، انجام آن را متوقف کنید.

از انجام دادن بیش از حد تمرینات اجتناب کنید. شما نباید بعد از اتمام جلسه‌ی تمرینی خود، احساس درد شدید داشته باشید. البته این مسئله عادی است که شما بعد از تمرین در عضلات کمی ‌احساس گرفتگی و درد خفیف داشته باشید، اما در صورتی که درد شما به حدی شدید است که حتی حرکت کردن را برای شما مشکل کرده است، این موضوع بدین معناست که شما در انجام تمرینات زیاده‌روی کرده‌اید. بهترین درمان برای درد عضلات شما در این حالت، استراحت کردن است.
ورزش کردن هرگز نباید موجب ایجاد درد یا افزایش درد شود. کوفتگی عضلات پس از انجام تمرین‌های سخت طبیعی است، ولی در صورت زانو درد شدید، تیر کشیدن یا درد ناگهانی در عضلات یا مفاصل، باید انجام تمرینات را متوقف کنید و با پزشک‌تان مشورت کنید.

ورزش‌های زانو در آب

ورزش در آب یا راه رفتن در ناحیه کم عمق استخر برای تقویت عضلات و انعطاف پذیری زانو بسیار مفید می‌باشد. به خاطر این که بدن انسان در آب شناور است، این شرایط باعث کاهش فشار وارد شده به زانو می‌شود و حرکت را برای شما کمی آسانتر می‌کند. شما می‌توانید درباره برنامه‌های خاص آب درمانی برای زانو از پزشک متخصص یا فیزیوتراپیست سوال کنید.

بهبود زانو درد با چند حرکت ورزشی ساده

• ابتدا گرم کردن
• بالا آوردن مستقیم پا
• کشش عضله‌ی همسترینگ
• بالا آوردن مستقیم پا در حالت دَمَر
• اسکات زدن چسبیده به دیوار
• بلند شدن روی پنجه‌ی پا
• حرکت پلکان یا استپ‌آپ
• بلند کردن پا از جانب
• پِرِس پا

هدف از فیزیوتراپی درد زانو چیست؟

• در ابتدا درد و التهاب را تسکین دهد.
• کمک می‌کند دامنه حرکتی مفصل به حالت طبیعی باز گردد و زانو درد درمان شود.
• زانو تقویت شود، یعنی عضلات چهارسر ران قوی‌تر شود.
• عضلات ساق پا، لگن ومفصل ران تقویت شود.
• موقعیت هم محوری کاسه زانو در شرایط بهتری قرار گیرد.
• فیزیوتراپی زانو می‌تواند طول عضله را به حالت طبیعی بازگرداند، حالت اندام را بهبود بخشد و در اندام تعادل ایجاد کند.
• راه رفتن را تصحیح کند، عملکرد آدمی را در حالت ایستادن ، نشستن، پریدن روی یک پا و فرود آمدن پس از پرش بهبود بخشد.
• با انجام فیزیوتراپی، احتمال آسیب مجدد به حداقل می‌رسد.
• و آخر اینکه معمولاً، زمانی که زانو آسیبی می‌بیند، به همراه آن مینیسک هم درگیر می‌شود، با انجام فیزیوتراپی می‌توانید در برخی موارد در آسیب‌های زانو به کاهش درد، بهبود دامنه حرکتی، افزایش قدرت عضلات و بازگشت تدریجی عملکرد کمک کنید ، بااین‌حال، انتخاب درمان مناسب به نوع و شدت آسیب و ارزیابی پزشک یا فیزیوتراپیست بستگی دارد..
  

  ---

چه زمانی فیزیوتراپی به‌تنهایی کافی نیست؟

در صورت نیاز به ارتباط با کلینیک فیزیوتراپی:

کلینیک فیزیوتراپی پارسا در خیابان باهنر واقع شده است و توسط خانم پروانه ملا رمضانی و کادر مجرب ایشان اداره می‌شود.
این کلینیک آرامش و صبر را الگوی خود قرار داده و سعی کرده رضایت بیماران را در اولویت خود قرار دهد. هم چنین ایشان
سابقه ۲۵ سال فعالیت مستقیم در آکادمی تخصصی اختر که زیر مجموعه دانشگاه علوم پزشکی است را نیز داراست.
امکاناتی که این کلینیک در اختیار بیماران خود قرار میدهد شامل مواردی از قبیل؛ لیزر درمانی، التراسوند درمانی، شاک ویو تراپی، تکاردرمانی،
گرما درمانی، ماساژ درمانی، الکترو درمانی، دیاترمی تراپی، مگنت درمانی، پرتو درمانی است.
این مرکز همچنی در درمان بیماری های زیل هم بسیار میتواند به شما کمک کند؛

تنیس البو، گلف البو، درمان انواع بی اختیاری، بهبود اثرات
سکته مغزی، دیسک کمر و گردن، فیزیوتراپی انگشتان پا و دست

سوالات متداول جلوگیری از جراحی زانو

آیا همیشه برای درمان مشکلات زانو به جراحی نیاز است؟

خیر، همه مشکلات زانو به جراحی نیاز ندارند و در بسیاری از موارد، بسته به نوع و شدت آسیب، می‌توان ابتدا از درمان‌های غیراز جراحی مانند فیزیوتراپی، ورزش‌درمانی، اصلاح فعالیت و کنترل وزن استفاده کرد. تصمیم درباره ضرورت انجام جراحی باید پس از بررسی علائم، معاینه و در صورت نیاز، تصویربرداری توسط پزشک متخصص انجام شود.

چه عواملی باعث می‌شوند بیمار به جراحی زانو نیاز پیدا کند؟

نیاز به جراحی زانو به عواملی مانند نوع و شدت آسیب، میزان درد و محدودیت عملکرد، ناپایداری مفصل و وضعیت بیمار به درمان‌های غیرجراحی بستگی دارد. آسیب‌های شدید رباطی، برخی پارگی‌های مینیسک، آسیب‌های ساختاری جدی و آرتروز پیشرفته ممکن است در صورت عدم پاسخ مناسب به درمان محافظه‌کارانه، نیاز به مداخله جراحی داشته باشند.

فیزیوتراپی چگونه می‌تواند به درمان غیرجراحی زانو کمک کند؟

[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row]