فیزیوتراپی برای درمان سیاتیک

درد سیاتیک در اثر التهاب اعصاب در نواحی مختلف بدن رخ می‌دهد و گاهی نیز با درد شدید همراه است. التهاب این اعصاب ممکن است در یک طرف بدن و یا در هردو سوی بدن رخ دهد. درد سیاتیک موجبه بی حسی و ضعف شدید عضلانی می‌شود. این بیماری اغلب در نواحی تحتانی بدن دیده شده است. چرا که عصب سیاتیکی، طولانی‌ترین عصب نخاعی بدن است که از پایین‌ترین مهره‌ی ستون فقرات به پاها کشیده شده است.

سیاتیک چیست؟

سیاتیک به درد یا سایر علائم عصبی گفته می‌شوند که در مسیر عصب سیاتیک ایجاد می‌شوند که این عصب از ریشه‌های ناحیه پایین کمر منشأ می‌گیرد و از پشت لگن و ران به سمت ساق و پا امتداد پیدا می‌کند.

 معمولاً این درد زمانی ایجاد می‌شود که یکی از ریشه‌های عصبی کمری یا خاجی تحت فشار یا تحریک قرار بگیرند.
به طور کلی فتق دیسک کمر یکی از شایع‌ترین علل آن است و تنگی کانال نخاعی و تغییرات فرسایشی ستون فقرات نیز می‌توانند در ایجاد علائم نقش داشته باشند.

علائم سیاتیک اغلب به‌صورت درد تیرکشنده یا سوزشی از کمر یا باسن به سمت یک پا بروز می‌کند و ممکن است با بی‌حسی، گزگز یا ضعف عضلات همراه باشد. شدت و محل انتشار درد در افراد مختلف متفاوت است و صرف وجود کمردرد به معنای ابتلا به سیاتیک نیست؛ تشخیص دقیق بر اساس شرح حال، معاینه عصبی و در صورت نیاز بررسی‌های تصویربرداری انجام می‌شود.

در بسیاری از موارد، سیاتیک با درمان‌های غیرجراحی و یک برنامه توانبخشی مناسب بهبود پیدا می‌کند. با این وجود در صورت بروز علائمی ماننده ضعف پیشرونده پا، بی‌اختیاری ادرار یا مدفوع، یا بی‌حسی در ناحیه بین پاها و اطراف اندام تناسلی از علائم هشداردهنده‌ای هستند که نیاز به ارزیابی فوری پزشکی دارند.

زمینه های بیماری سیاتیک

این بیماری می‌تواند زمینه‌های گوناگونی داشته باشد. اما شایع‌ترین آن، فتق یکی از دیسک‌های ستون مهره‌ها و اعمال فشار ناشی از آن بر روی اعصاب است. از دیگر عوامل آن می‌توان به اختلال دیسک‌های کمری ،تنگی کانال نخاعی، چاقی، تومور، وضعیت نامناسب بدن در هنگام نشستن و یا راه رفتن، جمع شدن لخته‌های خون و یا هر علتی که اعصاب‌های بدن را تحریک کند.

نشانه های بیماری سیاتیک

درد سیاتیک ممکن است عوامل زمینه‌ای متعددی داشته باشد. تشخیص صحیح علت سیاتیک به منزله طی نیمی از مسیر درمان آن است. پس بهتر است با شناسایی سریع این بیماری در جهت بهبود آن اقدام نماییم.

سوزن سوزن شدن بدن

این بیماری معمولا با سوزن شدن پوست در نواحی باسن، لگن و زیر مهره های کمر همراه است. در برخی افراد هم درد شدید در ناحیه لگن و بی حسی در این ناحیه دیده شده است.

درد پا

در این حالت فرد درد نسبتاً شدیدی را در ناحیه کف پا حس می‌کند.  این حالت با ضعف شدید عضلات این قسمت همراه است. معمولا درد سیاتیک در پاها افزایش یابنده و تدریجی است.

خواب رفتگی ماهیچه ها

در این حالت فرد در نواحی مختلف بدن احساس خواب رفتگی می‌کند که ممکن است چندین بار در روز این اتفاق رخ دهد. درد سیاتیک شبیه به گرفتگی و سنگینی در پاها هم توصیف می‌شود.

ضعف در زانوها

در این حالت فرد در یکی از زانو‌‍‌های خود احساس ضعف شدید می‌کند که این درد به تدریج به سراسر پا کشیده می‌شود.

از دست دادن قدرت کنترل ادرار

به طور کلی اگر هم‌زمان با درد سیاتیک دچار بی‌اختیاری یا از‌دست‌دادن ناگهانی کنترل ادرار یا مدفوع شدید، یا دچار بی‌حسی ناحیه اطراف مقعد و کشاله ران (بی‌حسی زین‌اسبی)، یا ضعف پیش‌رونده در هر دو پا شدید، این علائم می‌توانند نشانه یک وضعیت اورژانسی نادر به نام سندرم دم اسب باشند. در این حالت باید بلافاصله و بدون تأخیر به اورژانس بیمارستان مراجعه کنید؛ این وضعیت نیازمند ارزیابی و احتمالاً جراحی فوری است.

فیزیوتراپی برای سیاتیک چرا مؤثر است؟

فیزیوتراپی برای سیاتیک با هدف کاهش درد، بهبود حرکت و عملکرد و بازگرداندن تدریجی فرد به فعالیت‌های روزمره انجام می‌شود. در این روش، فیزیوتراپیست ابتدا علت و الگوی علائم را با ارزیابی وضعیت ستون فقرات، دامنه حرکتی، قدرت عضلات و علائم عصبی بررسی می‌کند و سپس برنامه درمانی متناسب با شرایط بیمار را تنظیم می‌نماید.

یکی از مهم‌ترین بخش‌های درمان، تمرینات درمانی و حرکتی هدفمند است که می‌تواند به بهبود کنترل حرکتی، افزایش قدرت عضلات مرکزی و اندام تحتانی و کاهش محدودیت‌های حرکتی کمک کند. همچنین آموزش نحوه صحیح انجام فعالیت‌های روزمره، اصلاح برخی الگوهای حرکتی و افزایش تدریجی سطح فعالیت، نقش مهمی در روند توانبخشی دارد. بسته به شرایط بیمار، فیزیوتراپیست ممکن است از تکنیک‌های درمان دستی یا سایر روش‌های کنترل درد نیز استفاده کند.

اثربخشی فیزیوتراپی به علت سیاتیک، شدت علائم، وجود یا نبود ضعف عصبی و شرایط جسمانی فرد بستگی دارد؛ بنابراین یک برنامه یکسان برای تمام بیماران مناسب نیست. در صورت وجود ضعف پیشرونده عضلات، اختلال کنترل ادرار یا مدفوع و بی‌حسی ناحیه بین پاها، بیمار باید پیش از ادامه درمان‌های معمول، فوراً تحت ارزیابی پزشکی قرار گیرد.

درمان سریع سیاتیک

با یک جستجوی ساده در اینترنت صدها روش درمانی به شما پیشنهاد می‌شود که اکثرشون بی نتجیه هستن، چرا که بسیاری از آنها هیچ آزمایش و امتحانی را پشت سر نگذاشته اند. در اینجا ما چند پیشنهاد برای شما داریم که به دفعات توسط خانم دکتر رمضانی تجویز شده‌اند و پاسخ مثبت به بیماران داده شده است.

استفاده از کمربندهای طبی

همانطور که در قسمت فوق بیان شد، یکی از دلایل سیاتیک، نحوه اشتباه راه رفتن و نشستن است. بستن کمربند طبی علاوه برجلوگیری از افزایش درد، کمک شایانی به حفظ وضعیت صحیح عضلات کمر و قسمت پایین ستون مهره ها خواهد کرد.

حرکات انعطافی و کششی

تمرینات قدرتی مانند استفاده از وزنه‌های سبک که باعث تقویت عضلات می‌شوند نیز می‌توانند در کاهش و درمان درد سیاتیک مفید باشند. و نیز انجام حرکات انعطافی مانند آنچه در برخی از ورزش‌های نرم رزمی رواج دارد باعث انعطاف پذیری و افزایش قدرت بدنی بدن و درنهایت درمان سیاتیک می‌شود.

پیاده روی

پیاده روی صبحگاهی، رقصیدن، دوچرخه سواری و یا هر فعالیتی که باعث افزایش ضربان قلب شود در بهبود سیاتیک مفید هستند. البته باید در نظر داشته باشید که فشار زیادی را نباید روی مهره های ستون فقرات خود وارد آورد.

کنترل وزن و چاقی

کنترل وزن بدن باید در اولویت زندگی هر فرد قرار گیرد. با کاهش وزن، فشار وارد شده روی عضلات کمر و ستون فقرات کاهش یافته و عصب سیاتیک نیز از فشار و استرس خارج خواهد شد. حتی دیده شده است که کاهش وزن جزئی هم تاثیرات چشم گیری در بهبود سیاتیک داشته است.

کمپرس سرد و گرم

استفاده از کمپرس های آب گرم و سرد می‌تواند کمک زیادی به بهبود درد سیاتیکی کند. البته نباید خیلی به این وضعیت عادت کنید چرا که این کمپرس‌ها برای تسکین درد شدید هستند و باید برای بهبود کامل از روش‌های درمانی مناسب بهره ببرید.

کاهش استرس

تمامی اعصاب داخلی بدن روی یکدیگر تاثیر گدار هستند. بنابراین فرد نباید با استرس ذهنی، اعصاب دیگر نقاط بدن را تحریک نماید.

فعالیت خود را کاهش ندهید

برخلاف یک عقیده سنتی و اشتباه درباره درمان خانگی سیاتیک که توصیه می‌نماید مدت زیادی را در رخت‌خواب باقی بمانید تا درد کاملاً فروکش کرده و بهبودی حاصل شود، این کار می‌تواند درمان درد سیاتیک را به تأخیر بیندازد. با انجام برخی حرکات ساده ورزشی و افزایش شدت جریان خون در ماهیچه ها و نواحی که درد سیاتیک در آنها احساس می‌شود، روند بهبودی با سرعت بیشتری طی خواهد شد.

آیا فیزیوتراپی در درمان دردهای سیاتیک موثر است؟

قطعاً یکی از روش های بسیار مهم در درمان دردهای سیاتیکی استفاده از متدهای فیزیوتراپی برای کاهش دردهای این گونه بیماران است. فیزیوتراپیست متخصص خانم دکتر رمضانی، با در نظر گرفتن و بررسی تمامی شرایط فرد همچنین در نظر گرفتن مسیر های عصب درگیر در سیاتیک، بهترین روش درمانی را برای فرد تجویز کرده و کمک بسیار موثری را در کاهش این درد به بیمار ایفا می‌نماید.

در زیر نمونه های درمان سیاتیک با فیزیوتراپی را ملاحظه می نمایید:

1. استفاده از گرما درمانی و الکتروتراپی در بهبود گرفتگی های عضلانی
2. امواج صوتی یا اولتراسوند در بهبود ترمیم ناحیه
3. استفاده از امواج دیاترمی به صورت طولی در کاهش میزان التهاب های ریشه های عصبی
4. استفاده از لیزر های کم توان و پرتوان در ترمیم ضایعات
5. بهره‌مندی از خواص مثبت میدان های مغناطیسی یا مگنت درمانی